Covid-19 is een ziekte aan de bloedvaten en geen ademhalingsziekte

Covid-19 tast bij sommige patiënten niet alleen de longen, maar ook de hersenen aan. Het blijkt dan ook geen ademhalingsziekte te zijn, maar een ziekte die lekkende en ontstoken bloedvaten veroorzaakt.

Covid-19

Patiënten krijgen te maken met verlies van reuk, hoofdpijn, verwarring, hallucinaties en delirium, en soms met depressies, angst en slaapproblemen. Soms krijgen ze een beroerte of hersenbloeding. Wetenschappers beginnen te begrijpen wat het virus in de hersenen doet, zegt Elyse Singer, een neuroloog van de University of California in Los Angeles (VS) in tijdschrift Science News.

Patiënten kunnen zes maanden na de infectie nog steeds last hebben van deze symptomen. Ongeveer 2% van de mensen met Covid-19 kreeg een beroerte. Bij mensen met ernstige infecties die gepaard gingen met delirium had 1 op de 11 een beroerte gehad.

In de bloedvaten van patiënten zijn kleine stolsels aangetroffen. De vaatwanden waren soms ongewoon dik en ontstoken, en er lekte bloed naar het hersenweefsel. Het blijkt nu dat het zogenaamde spike-eiwit van het virus ontstekingen in endotheelcellen aan de binnenkant van de slagaderwanden veroorzaakt. Covid-19 is dus geen typische aandoening van de luchtwegen, maar van de bloedvaten. Dit verandert de kijk op de ziekte en ook de behandeling.

Lees meer:

The Lancet: 6-month neurological and psychiatric outcomes in 236 379 survivors of COVID-19: a retrospective cohort study using electronic health records

The New England Journal of Medicine: Microvascular Injury in the Brains of Patients with Covid-19

Journal of the American Heart Association – SARS-CoV-2 Spike Protein Impairs Endothelial Function via Downregulation of ACE 2

How fast can vaccination against covid-19 make a difference?

Israel has some answers

Vaccination

Hospitals around the world are, once again, buckling under a torrent of covid-19 patients. In places as far apart as London, Cape Town and Los Angeles ambulances wait for hours to unload the sick, and refrigerated lorries have been brought in to hold the dead. Vaccines are the only way out of this. The question is, how quickly can they turn things around?

Vaccines reduce deaths and hospital admissions in two ways: they protect the vaccinated directly, stopping them becoming ill; and they offer indirect protection to the unvaccinated, because those already jabbed will be less likely to infect them.

Read more

Jonagold-appels beschermen tegen corona

Volgens onderzoek van de Universiteit Gent vormen appels van het ras Jonagold een bescherming tegen Covid-19.

Na het testen van 1500 proefpersonen uit West-Vlaanderen van wie 50% dagelijks twee jonagold-appels at en de andere 50% twee elstar-appels, bleek dat in de eerste groep geen enkele besmetting met corona was opgetreden (0 uit 750). In de tweede groep raakten 258 mensen besmet met het coronavirus (258 uit 750).

Jonagold

Uit het onderzoek is overigens niet gebleken of de verschillende testlocaties een rol speelden in het aantal besmettingen. De jonagold-groep werd thuis getest. De elstar-groep verbleef in een verpleegtehuis.

Het onderstaande beeld laat duidelijk de huidige run op jonagold-appels in België zien. Verwacht wordt dat in de komende maanden diverse plunderingen zullen plaatsvinden van jonagold appelboomgaarden door heel België.

Waarom sterven er nu minder mensen aan Covid-19 dan in het voorjaar?

Meer besmettingen, minder doden: gemeten naar de snelle toename van nieuwe besmettingen met het coronavirus blijft het sterftecijfer op een relatief laag niveau. Onderzoekers en artsen hebben hiervoor meerdere verklaringen.

Coronavirus

Elke dag is er slecht nieuws: sinds eind september neemt het aantal mensen in Duitsland dat besmet is met het coronavirus weer toe. Volgens het Robert Koch Instituut (RKI) meldden de gezondheidsautoriteiten in Duitsland vandaag, zaterdag 10 oktober, 4721 nieuwe coronabesmettingen (in Nederland was het aantal besmettingen op dezelfde dag overigens 6.499 op een bevolking die ca. 5x kleiner is). Dit betekent dat Duitsland nog ver verwijderd is van de lente-infectiecijfers van meer dan 6.500 mensen per dag, maar de cijfers laten een duidelijk stijgende lijn zien.

Maar niet alles is zoals het was aan het begin van de pandemie – en dat geeft hoop. Een doorslaggevende variabele heeft zich positief ontwikkeld: ondanks het hoge besmettingspercentage herstellen meer mensen in Duitsland nu van Covid-19. Ongeveer 15 mensen sterven momenteel dagelijks aan Covid-19 in Duitsland, met meer dan 4.700 nieuwe infecties. In april waren er op sommige dagen ongeveer 300 doden, bij iets meer dan 3.500 nieuwe besmettingen per dag.

Het Robert Koch Instituut meldde ook in zijn dagelijkse rapporten dat het aandeel van Covid-19-sterfgevallen momenteel continu onder de één procent ligt – en dus aanzienlijk is afgenomen in vergelijking met het besmettingspercentage in het voorjaar.

Zelfs medische professionals kunnen alleen maar speculeren over de oorzaken. Ze komen met verschillende verklaringen, maar over één ding zijn ze het allemaal eens: niemand gaat ervan uit dat het coronavirus minder gevaarlijk is geworden. Het Robert Koch Instituut is ook van mening dat een verandering/mutatie van het virus die tot een milder verloop van de ziekte leidt, onwaarschijnlijk is.

In juni veroorzaakten uitspraken van een Italiaanse arts, Alberto Zangrillo uit Milaan, enige ophef. Hij beweerde dat het virus minder gevaarlijk werd en minder waarschijnlijk dodelijk zou zijn. Ook toen sprak de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dit tegen.

De RKI-wetenschappers verklaren het lagere sterftecijfer echter door het feit dat op dit moment jongere mensen vaker ziek worden. Ze worden beschouwd als de oorzaak van de huidige explosie van het aantal besmettingen, maar hebben meestal slechts milde Covid-19-symptomen. Tot dusver zijn er in Duitsland slechts twee doden onder de 20 jaar; 85 procent van alle sterfgevallen waren mensen ouder dan 70 jaar. Het RKI verwacht ook dat de curve van sterfgevallen pas na verloop van tijd zal stijgen. Ernstige ziekteprogressie wordt pas na enige tijd duidelijk. “De medische geschiedenis met mogelijk overlijden is meestal erg lang”, aldus de RKI.

IC Unit

Minder virusdeeltjes betekent minder doden

Maar zelfs onafhankelijk van statistieken, hebben artsen de afgelopen weken en maanden ontdekt dat Covid 19-patiënten minder ziek zijn dan in maart en april. Deze aanname wordt bevestigd door een onderzoek van de arts Said El Zein van Wayne State University in Detroit. Tussen maart en juni nam El Zein meer dan 700 uitstrijkjes van Covid-19-patiënten in het ziekenhuis in Detroit en controleerde ze op hun virusconcencentratie. Al na een paar weken zag hij een duidelijke trend: steeds meer monsters vertoonden een lagere virusconcentratie.

“Alles wijst op een verband tussen de initiële virusconcentratie en het sterftecijfer”, zei El Zeihn. De auteur van het onderzoek gaat ervan uit dat afstand en het dragen van een masker, d.w.z. de verhoogde voorzichtigheid van mensen, heeft geleid tot een lagere virusdosis. Hoe minder virusdeeltjes de keel en uiteindelijk de longen binnendringen, des te mildere symptomen de besmette persoon heeft.

Dit wordt ook bevestigd door Monica Gandhi, arts infectieziekten aan de Universiteit van Californië in San Francisco. Door mondkapjes te dragen zou het lichaam minder coronavirusdeeltjes opnemen, waardoor het immuunsysteem beter met de ziekte om kan gaan.

Toch is er geen consensus in onderzoek. Men puzzelt nog steeds. Sommige artsen denken bijvoorbeeld dat de eerste golf de zwakste patiënten al heeft uitgeschakeld. Sommigen noemen de betere behandelmethoden. Longartsen hebben het over het juiste moment voor beademing, welke medicijnen helpen in welke fase van de ziekte en noemen dat er nu ook aandacht is voor trombose en longembolie.

Dalende sterftecijfers zijn een wereldwijde trend

Het aantal nieuwe besmettingen en sterfgevallen loopt wereldwijd uiteen. In sommige landen is het officiële aantal coronadoden echter systematisch te laag. Dit gebeurt bijvoorbeeld als de statistieken alleen sterfgevallen bevatten van mensen die daadwerkelijk positief zijn getest op het virus, en in andere gevallen wanneer er geen autopsies plaatsvinden.

In termen van absolute sterftecijfers lopen Italië en Mexico nog steeds voorop, volgens gegevens van de Johns Hopkins University. De VS ligt 2,8 procent voor op Duitsland, dat in de middenrange zit met een totaal sterftecijfer van drie procent.

We moeten echter niet te vroeg juichen. In Duitsland neemt het aantal Covid 19-patiënten op intensive care-afdelingen momenteel weer toe. Volgens de Duitse Interdisciplinaire Vereniging voor Intensieve en Spoedeisende Geneeskunde (DIVI) lagen er deze week 487 mensen op de intensive care, van wie 239 ventilatie nodig hebben. Sinds juni is dat aantal niet meer gehaald.

Volgens het RKI werd in het voorjaar ongeveer 20 procent van alle Covid 19-patiënten opgenomen in het ziekenhuis; de afgelopen weken was dat ongeveer vijf tot zes procent.

Lees het originele artikel (in het Duits) in ‘Der Spiegel’.